Opinion

‘Vaksina’ për dezinformatat anti-vaksinë të COVID-19: Tri pyetjet që duhet t’ia bëni vetes

0
‘vaksina’-per-dezinformatat-anti-vaksine-te-covid-19:-tri-pyetjet-qe-duhet-t’ia-beni-vetes

Autori: Dren Gërguri – Ligjërues në Departamentin e Gazetarisë/UP.

Tani, ndoshta edhe më shumë se sa më parë, është e domosdoshme të tregohemi të vëmendshëm e të kujdesshëm për burimet që i përdorim për informim, për informatat që i marrim në media, posaçërisht në media sociale. Ndaj çdo përmbajtjeje, është vendimtare të mbahet qëndrim kritik, të mënjanohen dyshimet vetëm pasi të jetë shterur verifikimi si proces tejet i rëndësishëm në gjithë këtë mes.

Gjigantët medial, bashkë në luftën ndaj dezinformatave

Më 8 dhjetor, në Britaninë e Madhe, një e moshuar u bë personi i parë në botë që mori vaksinën kundër COVID-19. Së fundi, gjigantë teknologjik dhe të informacionit janë bërë bashkë edhe në luftimin e dezinformatave për vaksinën. Në këtë iniciativë, përveç medieve tradicionale, BBC, Washington Post, Financial Times, Reuters, AP e AFP, janë të përfshira edhe mediet e reja, Facebook, Google, YouTube dhe Twitter. Kjo, gjithsesi është shpresëdhënëse, mirëpo nuk është e mjaftueshme për ta ndalë dezinformimin dhe, këtë e kanë dëshmuar tentativat e mëhershme. Facebook-u tha se do t’i fshijë postimet që përmbajnë dezinformim ndaj vaksinës, megjithatë, grupet anti-vaksinë tashmë kanë shtrirë rrënjët në këtë media sociale. Niemen Lab i Universitetit të Harvardit nënvizon se si grupet anti-vaksinë kanë rritur rrjetin virtual për 8 milionë përcjellës të ri në gjashtë muajt e parë të këtij viti. First Draft, në një studim të publikuar në muajin nëntor, ka gjetur se 84% e interaktivitetit të dezinformatave për vaksinën e kanë burimin në Facebook dhe Instagram.

‘Vaksina’ ndaj dezinformimit me tri pyetjet që duhet t’ia bëni vetes

Tri pyetjet apo ‘vaksinën’ ndaj dezinformimit e kemi që nga muaji prill i këtij viti, kur për herë të parë kam paraqitur metodën që i përshtatet më së miri dinamikës së krijuar nga qarkullimi i dezinformatave për COVID-19. Pra, ndaj çdo informacioni të cilit i ekspozohemi, para se ta besojmë duhet t’ia bëjmë vetes tri pyetje bazike. Pyetja e parë është kush është autori dhe a është i besueshëm? Pas çdo informacioni të publikuar qëndron një autor dhe është shumë e rëndësishme të kuptohet se kush është ai dhe a ka besueshmëri në shoqëri. Për shkak të relevancës së lajmit, informacionet e rëndësishme gjithmonë i gjeni në më shumë se sa një media, prandaj është e rëndësishme të kërkohet i njëjti lajm edhe në një media tjetër. Kjo është pyetja e dytë. Me këtë pyetje, duke lexuar informacionin e njëjtë te burime të ndryshme, kemi edhe një horizont më të gjerë të informacioneve që marrim, si dhe kontekst më të kompletuar. E treta pyetje që duhet t’ia bëjmë vetes është për burimet mbështetëse mbi të cilat ndërtohet informacioni.

A janë burime zyrtare? Kush janë burimet? A ofron informacioni edhe fotografi, video apo ndonjë fakt tjetër nga konteksti i lajmit.

Nëse arrijmë t’iu përgjigjemi këtyre tri pyetjeve kur marrim një informacion, atëherë pikëpyetjet rreth vërtetësisë së informacionit fillojnë të marrin përgjigjet e kërkuara dhe dilemat eliminohen, sepse vetëm te informacionet e vërteta mund t’i gjejmë përgjigjet e kërkuara. Pra, me këto tri pyetje, do të mësohemi si t’i çasemi informacioneve në media, si dhe do të mund të kuptojmë se ajo që e lexojmë është e vërtetë apo e rremë.

Publikuar në Hive-Mind.

 

Lexo të tjera